Η Celine, το νερό και οι Έλληνες που πλένουν το μπετόν
Γεωργία Παπαστάμου

Μια Γαλλίδα επιστήμονας του νερού, μάς μιλάει για το πρόβλημα του νερού στην Ελλάδα και δίνει συμβουλές σε εκείνους που το σπαταλούν πλένοντας τα πεζοδρόμια.

Μην διαβάζεις για το «πρόβλημα του νερού». Στο τέλος πάντα κάποιος θα σου πει ότι δεν πρέπει να κάθεσαι είκοσι λεπτά κάτω από το ντους. Πρώτον, σου αρέσουν τα ζεστά ντους, σε πάνε πίσω σε εμβρυακό στάδιο, σε κάνουν να ξεχνάς ότι σού χάλασε το ipod και, δεύτερον, ποτέ δεν μένεις στο μπάνιο είκοσι λεπτά (μένεις σαράντα). Επίσης, σιγά, κάποια λύση θα βρεθεί μέχρι να φτάσει το πρόβλημα στο απροχώρητο. Θα φιλτράρουμε τα νερά της τουαλέτας ή κάτι τέτοιο. Τόσο νερό έχει γύρω γύρω η Ελλάδα, θα το αφαλατώσουμε. Στη τελική, δεν κάνεις παιδιά και δεν έχεις το άγχος για την επόμενη γενιά. Η Celine Bellec είπε ότι πίνει περισσότερη μπύρα παρά νερό, οπότε καθίσαμε να μας εξηγήσει τι ακριβώς είναι η αφαλάτωση, γιατί-surprise- δεν αποτελεί λύση, τι μπορεί να γίνει για το πρόβλημα των ελληνικών νησιών και σε πόσα χρόνια θα διψάσουμε. Με δική σας ευθύνη:

Φωτο: Tomoko Rin

Ασχολείσαι επαγγελματικά με το νερό και τα προβλήματά του;
 Έχω σπουδάσει χημικός μηχανικός και έχω κάνει master στην ανακύκλωση νερού μέσα σε βιομηχανίες. Μελετούσα, δηλαδή, τι μπορεί να κάνει μια βιομηχανία για να μειώσει το νερό που χρησιμοποιεί. Τώρα δουλεύω στον τομέα της αφαλάτωσης και του καθαρισμού του νερού.

Γιατί ήρθες στην Ελλάδα; Πήρες εύκολα την απόφαση να μείνεις εδώ;
Γνώρισα τον άντρα μου που είναι Έλληνας, γι’ αυτό και έμεινα. Όταν ήρθα πρώτη φορά για διακοπές για έναν δύο μήνες, φυσικά μου άρεσε. Μετά, όταν άρχισα να καταλαβαίνω τι γίνεται με τους μισθούς, το ξανασκέφτηκα. Την πρώτη φορά που πήγα στο ΙΚΑ έπαθα το πρώτο σοκ, γύρισα σπίτι σχεδόν κλαίγοντας. Και ο τρόπος που οδηγούν οι Έλληνες ήταν άλλο ένα σοκ, αλλά τώρα το έχω μάθει και μάλλον οδηγώ και εγώ με τον ίδιο τρόπο. Πλέον είναι δέκα χρόνια εδώ.

Πόσο σοβαρό είναι το πρόβλημα του νερού;
Ο κόσμος δεν καταλαβαίνει ότι το νερό δεν είναι αέρας και κάποια στιγμή τελειώνει. Μόνο το 3% του νερού που υπάρχει στη Γη είναι πόσιμο. Σήμερα σχεδόν ένα δισεκατομμύριο άνθρωποι δεν έχουν πρόσβαση σε πόσιμο νερό. Εξαιτίας της αύξησης του πληθυσμού, της βιομηχανοποίησης και της εντατικοποίησης της γεωργίας , η κατανάλωση νερού, σε παγκόσμιο επίπεδο έχει δεκαπλασιαστεί σε σχέση με το 1900. Με βάση αυτούς τους αριθμούς υπολογίζεται ότι μέχρι το 2025 τα 2/3 του πληθυσμού του πλανήτη θα αντιμετωπίσει πρόβλημα με το νερό.  Έχουμε ήδη φτάσει στο σημείο να πίνουμε νερό από τη θάλασσα, αφού το αφαλατώσουμε γιατί πια το υπόλοιπο δεν επαρκεί.

Τι ακριβώς είναι η αφαλάτωση;
Μετατρέπουμε το θαλασσινό νερό σε πόσιμο. Στο πρώτο στάδιο φιλτράρουμε το νερό και βγάζουμε όλα τα άλατα, τα πάντα. Μετατρέπεται σε ένα υγρό τελείως αγνό που δεν πίνεται, δεν έχει καθόλου γεύση.  Έπειτα προσθέτουμε λίγο αλάτι, λίγα μεταλλικά στοιχεία και έτσι φτιάχνουμε νερό.

Δηλαδή έτσι λύνεται το πρόβλημα του νερού;
Όχι, γιατί η αφαλάτωση έχει και αυτή τα δικά της προβλήματα. Καταρχήν είναι ακριβή διαδικασία, χρειάζεται πάρα πολύ ενέργεια. Επίσης, μετά τον διαχωρισμό του αλατιού από το νερό, τα αλάτια πετιούνται πάλι στη θάλασσα, δημιουργώντας υψηλή συγκέντρωση. Ήδη σε περιοχές που έχουν μεγάλο πρόβλημα με το νερό όπως η Ινδία και το Πακιστάν, η αφαλάτωση που γίνεται εκτεταμένα έχει αλλάξει το οικοσύστημα.

Οπότε τι κάνουμε;
Χρειάζεται προσοχή. Πρόληψη. Το πιο σημαντικό είναι ο καθένας  να μην χαλάει περισσότερο απ’ όσο χρειάζεται. Το πρόβλημα του νερού είναι παγκόσμιο, αλλά και πολύ τοπικό. Στην Ιρλανδία, ας πούμε, βρέχει συνέχεια. Όσο πιο νότια πας, τόσο δυσκολεύουν τα πράγματα.

Στην Ελλάδα υπάρχει πρόβλημα;
Το μεγάλο πρόβλημα στην Ελλάδα υπάρχει στα νησιά. Σε κάποια υπάρχουν συστήματα αφαλάτωσης αλλά δεν δουλεύουν σωστά, δεν υπάρχει σωστή συντήρηση και καταλήγουμε όταν πάμε σε ένα νησί να μην πίνουμε το νερό. Όταν είχα πάει στη Σύρο υπήρχαν τρία συστήματα αφαλάτωσης απ’ τα οποία λειτουργούσε μόνο το ένα. Και αυτό όχι σωστά . Κανονικά, όταν πετάς το νερό πίσω στη θάλασσα, υπάρχει νόμος που ορίζει σε τι βάθος πρέπει να το στέλνεις. Εκεί έβλεπες την σωλήνα πάνω από τον βράχο να πετάει το νερό στην επιφάνεια. Επίσης, πρέπει να υπάρχει ένας άνθρωπος να ελέγχει κάθε μέρα την καταλληλότητα του νερού, δεν γίνεται να έχεις μια μηχανή και να την αφήνεις να δουλεύει μόνη της. Δεν είναι και εύκολο, βέβαια, ένα μικρό νησί με εκατό κατοίκους τον χειμώνα να αγοράζει τόσο ακριβούς εξοπλισμούς. Είχε γίνει μια πρόταση, να υπάρχει ένα καράβι με τα απαραίτητα φίλτρα το οποίο θα περνάει από νησί σε νησί και θα κάνει αφαλάτωση, αφήνοντας όσο νερό χρειάζεται κάθε περιοχή.  Είχε πολύ μεγάλο ενδιαφέρον σαν ιδέα αλλά δεν προχώρησε, γιατί χρειαζόταν να παρθεί απόφαση από κάποιον κεντρικό φορέα.

Τι θα μπορούσε να γίνει και δεν γίνεται όσον αφορά το πρόβλημα του νερού;
Βλέπουμε το νερό σαν κάτι που δεν τελειώνει ποτέ, σαν τον ήλιο, αλλά δεν είναι έτσι. Ένας από τους λόγους που συμβαίνει αυτό είναι γιατί είναι σχεδόν τσάμπα. Αν έκανες ένα μπάνιο και ήξερες ότι θα σου κοστίσει πέντε ευρώ, δεν θα έκανες μπάνιο, θα έκανες ένα γρήγορο ντους. Φυσικά οι βιομηχανίες πρέπει να αλλάξουν τον τρόπο που λειτουργούν, αλλά επειδή αυτό θα πάρει καιρό μέχρι  να πραγματοποιηθεί (π.χ. πολλές βιομηχανίες προτιμούν να πληρώνουν πρόστιμα, παρά να αλλάζουν τις εγκαταστάσεις τους και τον τρόπο που λειτουργούν), είναι πολύ σημαντικό ο καθένας ατομικά να είναι προσεκτικός στον τρόπο που χρησιμοποιεί το νερό. Το περισσότερο, βέβαια, δεν σπαταλιέται από τια βιομηχανίες, αλλά από την γεωργία. Στην Ελλάδα ειδικά, το ποσοστό φτάνει το 70-80%. Είναι κρίμα να βάζεις φυτά όπως το βαμβάκι, που χρειάζονται πολύ νερό, σε χώρες που δεν έχουν. Ή μπορείς να αλλάξεις τον τρόπο που ποτίζεις, να αντικαταστήσεις τα παλιά συστήματα αφήνουν το νερό να διαφεύγει. Ή στη Κρήτη που υπάρχει γήπεδο γκολφ… Πήγαινε στη Σκωτία να κάνεις γήπεδο γκολφ, όχι στη Κρήτη.

Υπάρχει κανένα τρικ που μπορείς να εφαρμόσεις για να χαλάς λιγότερο νερό;
Υπάρχει η βρύση με αέρα. Σου δίνει την αίσθηση ότι έχεις πολύ νερό, αλλά στην πραγματικότητα χαλάς το 1/3 γιατί είναι αναμεμειγμένο με αέρα. Μπορείς να βάλεις ένα τούβλο μέσα στο καζανάκι. Ή να μαζεύεις το νερό της βροχής και να ποτίζεις μ’ αυτό τα φυτά.

Δύσκολα όμως μπαίνεις στη διαδικασία να το προσέξεις. Σου φαίνεται ότι είναι πολύ μακρινό το πρόβλημα.
Γι’ αυτό χρειάζεται χρόνος και πληροφόρηση. Στη Γαλλία θυμάμαι πολλές φορές το καλοκαίρι να μας σταματάει το νερό. Ή από ρύπανση (μπορεί να γινόταν ατύχημα σε κάποια βιομηχανία και μολυνόταν κάποιο ποτάμι), ή απλά λόγω έλλειψης. Θυμάμαι και ραδιόφωνα και τηλεοράσεις να λένε ότι υπάρχει σοβαρό πρόβλημα γιατί δεν έβρεξε πολύ την τάδε χρονιά. Από την άλλη, δεν μπορώ και να βλέπω να παίρνουν το λάστιχο και να βρέχουν το πεζοδρόμιο. Δεν υπάρχει κανένας λόγος. Κάθονται με τις ώρες και ποτίζουν το μπετόν. Πάνε την βρωμιά λίγο πιο πέρα, που με λίγο αέρα μετά από λίγο θα γυρίσει μπροστά στο σπίτι. Στη Μελβούρνη έχει βγει το όνομα στους Έλληνες. Λένε “the Greeks that wash the concrete”. Εντάξει, είναι δύσκολο να αλλάξεις τον τρόπο που σκέφτονται οι ηλικιωμένοι άνθρωποι, γι’ αυτό και η ουσιαστική αλλαγή πιστεύω θα έρθει από την νέα γενιά. Αν από μικρός μάθεις πως πρέπει να προσέχεις το νερό μεγαλώνοντας θα το κάνεις.



back to main