Αγάπησα ένα σαλιγκάρι
Διονύσης Ανεμογιάννης

Ένα επιχειρηματικό boom! γεμάτο βλέννα, ή αλλιώς πώς ο μικρόσωμος, νωθρός και σαλιάρης Helix Fereikos έγινε το πολύτιμο συστατικό μιας μεγάλης επιτυχίας.

Η Μαρία και η Πένη Βλάχου είναι οι αδερφές που βραβεύτηκαν ως επιχειρηματίες της χρονιάς. Η Fereikos Helix που ίδρυσαν το 2007 έγινε η μεγαλύτερη επιχείρηση εκτροφής σαλιγκαριών στην Ελλάδα, με δίκτυο 156 εκτροφείων σε όλη την χώρα. Σε μια εποχή που η οικονομία του φαίνεσθαι καταρρέει, δυο κορίτσια και ένα συμπαθές μαλάκιο έρχονται να θυμίσουν ότι μόνο με σκληρή δουλειά και αφοσίωση έρχεται η επιτυχία. Η Μαρία μοιράζεται μαζί μας εμπειρίες με σάλια και γκουρμέ λιχουδιές και προτείνει μια συνταγή για τους μερακλήδες του ough!

Ποτρέτο: Manteau Stam.



Πώς ξεκίνησε η επιχείρηση;
Και οι δυο μας είχαμε σπουδάσει ξένες γλώσσες. Είμαστε πολυγλωσσούδες, εγώ εννέα, εκείνη έξι γλώσσες. Μεγάλο πάθος. Είχαμε παράλληλους βίους, εκείνη στην Ελλάδα και εγώ στο εξωτερικό. Ένα βράδυ ήμουν σε ένα εστιατόριο στην Ελβετία και όλη η παρέα είχε παραγγείλει σαλιγκάρια, ως το πιο γκουρμέ έδεσμα του εστιατορίου. Αναγκαστικά δοκίμασα και εγώ. Όταν μίλησα με την αδερφή μου στο τηλέφωνο και της είπα τι τρώω, εκείνη έβαλε το γέλια. Δεν μπορούσε να πιστέψει ότι ένα πιάτο σαλιγκάρια κόστιζε 37€! Και μεταξύ πλάκας και αστείου, μου έλεγε να βγει έξω που έβρεχε να μαζέψει σαλιγκάρια «να στείλουμε στους Ελβετούς». Εκείνη όμως δεν σταμάτησε εκεί. Μετά από ένα μήνα μου έκλεισε εισιτήρια να πάμε στην Ιταλία στο Διεθνές Ινστιτούτο Σαλιγκαροτροφείας.  Με έπεισε και πήγαμε, αλλά το ερώτημα παρέμενε: «τι σχέση έχω εγώ με ένα πλάσμα που δεν μιλάει και δεν ακούει; Εγώ που μια ζωή ασχολούμαι με τις γλώσσες». Το παράδοξο είναι πως τελικά όχι απλά πείστηκα ότι η ενασχόληση με τα σαλιγκάρια είναι επικερδής, αλλά και με το που επιστρέψαμε στην Ελλάδα, αφήσαμε κατά μέρος ό,τι κάναμε και βάλαμε εμπρός τις διαδικασίες δημιουργίας μίας καλλιέργειας. Τα νέα διαδόθηκαν γρήγορα και αρχικά κόσμος από την γύρω περιοχή, αργότερα από πιο μακριά, ερχόταν να δει τις δύο τρελές που καλλιεργούν σαλιγκάρια. Η προσέλευση του κόσμου ήταν αυτή που μας έπεισε να κάνουμε την μικρή μας καλλιέργεια κανονική επιχείρηση, σε λογική franchise. Κάναμε σεμινάρια, τρέξαμε πολύ στο εξωτερικό να δούμε αντίστοιχες καλλιέργειες, συνεργαστήκαμε με γεωπόνους και η εταιρία μεγάλωσε. Συνεργαζόμαστε πλέον με 156 εκτροφεία σε όλη την Ελλάδα και πάνω από 100 άνθρωποι κάθε εβδομάδα απευθύνονται σε εμάς για συνεργασία. Οι περισσότεροι είναι νέοι άνθρωποι, που σπούδασαν άσχετα πράγματα και αποφάσισαν να αξιοποιήσουν τα χωράφια που έχουν στην επαρχία και να εκτρέψουν σαλιγκάρια.



Τι σαλιγκάρια εκτρέφετε;
Εκτρέφουμε ένα συγκεκριμένο είδος σαλιγκαριών, τα helix aspersa muller. Είναι η πιο συνήθης ποικιλία στην χώρα μας και ταυτόχρονα η πιο ακριβή ποικιλία στον κόσμο. Με τον τρόπο αυτό εξασφαλίζουμε καλύτερη τιμή και εκτρέφουμε ένα σαλιγκάρι ξηρόφιλο  –που δεν το επηρεάζουν άρα οι άνεμοι και η ζέστη και μπορούν να το εκτρέφουν σε νησιά-, προσαρμοστικό, που γεννά πολλά αυγά και το σημαντικότερο, είναι το αγαπημένο των φαρμακοβιομηχανιών. Tο σημαντικό με το σαλιγκάρι, ως προϊόν, είναι ότι η τιμή του ανεβαίνει σταθερά 2 με 3% ετησίως. Ενώ το ποσοστό της ζήτησης που καλύπτεται παγκοσμίως είναι μόλις το 10%. Ένα ακόμη ποσοστό: το 33% των Ελλήνων τρώει σαλιγκάρια.

Μίλησέ μου λίγο για τις διακρίσεις της εταιρίας σας.
Έχουμε πάρει πολλές διακρίσεις ως εταιρία. Η τελευταία είναι το «Βραβείο Στέλιος Χατζηιωάννου για το Επιχειρηματικό Ξεκίνημα της Χρονιάς 2011». Τον τελευταίο χρόνο είχαμε αύξηση τζίρου 300%. Σπάνια θα μας δεις, όμως, σε φωτογραφίες από βραβεύσεις να χαμογελάμε γιατί νιώθουμε τεράστια την ευθύνη. Συνεχώς προσπαθούμε να προχωράμε ένα βήμα μπροστά. Διοργανώνουμε δράσεις γευσιγνωσίας, κάνουμε παρουσιάσεις στο Γεωπονικό Πανεπιστήμιο, συμμετέχουμε σε ερευνητικά προγράμματα, χρηματοδοτούμε σπουδαστές που θέλουν να κάνουν το διδακτορικό τους, συνεργαζόμαστε με πανεπιστήμια στο εξωτερικό κ.α. Πρόσφατα οργανώσαμε ένα τμήμα εθελοντισμού, για όσους ενδιαφέρονται να κάνουν καλλιέργεια και θέλουν να δουν τις πραγματικές συνθήκες εργασίας. Το πρόγραμμα πάει τόσο καλά, που έχουμε λίστα αναμονής. Δεν αρκεί να τηρείς τις υλικές προϋποθέσεις, πρέπει να μπορείς να ανταπεξέλθεις την δουλειά.

Ποιες είναι αυτές οι προϋποθέσεις;
Προϋποθέσεις: τουλάχιστον 5 στρέμματα γη, καλή ποιότητα εδάφους, δικό σου νερό, υπομονή [γιατί η πρώτη παραγωγή βγαίνει μετά από ενάμιση χρόνο] και αγάπη για το αντικείμενο. Υπάρχει κόσμος που έρχεται στο πρόγραμμα και διαπιστώνει ότι σιχαίνεται το σάλιο ή ότι κουράζεται από την ορθοστασία και φεύγει. Με αυτό τον τρόπο τους προστατεύουμε. Η διαδικασία είναι απλή. Οι συνεργάτες κάνουν συμβόλαιο, τους παρέχουμε τις πρώτες ύλες και την τεχνογνωσία και έχουν δυνατότητα να προμηθεύουν την Helix με την παραγωγής τους ή να την διαθέτουν εκείνοι όπου θέλουν.



Ήταν, όμως, ριψοκίνδυνο να ξεκινήσετε από το μηδέν μια εταιρία άσχετη με όσα γνωρίζατε μέχρι τότε;
Ήταν, αλλά το τολμήσαμε. Ήμασταν τυχερές και είχαμε αμέριστη στήριξη από το σπίτι μας. Μας βοήθησαν και μας χρηματοδότησαν, γιατί το πιστέψαμε και κινητοποιηθήκαμε.

Να υποθέσω ότι η ιδέα του ζώου που κουβαλά το σπίτι του σε αντιπροσωπεύει;
Σίγουρα, γιατί είναι επιχείρηση που έχω με την οικογένειά μου και γενικά το κλίμα είναι ανθρωποκεντρικό. Είμαστε όλοι νέα παιδιά και υπάρχει πολύ συνεργατικό κλίμα. Υπάρχει κόσμος που παίρνει τηλέφωνα και ρωτά «η κυρία Φερέικου;» [ή σε ακόμη καλύτερη περίπτωση, «κυρία Φερέγγυου;»] επειδή νομίζουν ότι είναι το επίθετό μου. Για τέτοια ταύτιση μιλάμε.

Σε ποια γλώσσα ακούς την λέξη σαλιγκάρι;
Μάλλον στην ελληνική και μάλιστα στην αρχαία εκδοχή: Φερέοικος [= φέρω τον οίκο].

Ποια η σχέση των αρχαίων ελλήνων με τα σαλιγκάρια;
Οι αρχαίοι Μινωίτες ήταν οι πρώτοι που καθιέρωσαν τα σαλιγκάρια («κοχλιούς») ως έδεσμα. Αλλά γενικότερα τα σαλιγκάρια ήταν βασική γαστρονομική συνήθεια των αρχαίων Ελλήνων.

Σε εποχές κρίσης είναι λύση η επιστροφή στην επαρχία;
Ο πρωτογενή τομέας στην Ελλάδα έχει μέλλον. Είναι τομέας ουσιαστικά ανεκμετάλλευτος, αν σκεφτείς πόσα προϊόντα μπορούμε να εξάγουμε. Υπάρχει μεγάλη ζήτηση. Θέλουν, για παράδειγμα, παρθένο λάδι. Αλλά ο Έλληνας που δεν ξέρει από μάρκετινγκ σκάει στη συνάντηση με τον πεντάλιτρο τενεκέ, ενώ εκείνοι θέλουν μινιατούρα. Βλέπω πολλά νέα παιδιά να ασχολούνται με εναλλακτικές καλλιέργειες. Ο δίκταμος, το υποφαές, η αλόη και τόσα άλλα προϊόντα έχουν ανέλπιστη ζήτηση. Υπάρχει βέβαια η κακή νοοτροπία των Eλλήνων παραγωγών που παίρνουν επιχορηγήσεις κρατούν τα λεφτά και αφήνουν τις καλλιέργειες να σαπίζουν. Η νοοτροπία του Έλληνα είναι να πάρει λεφτά από επιδοτήσεις, να αράξει στο καφενείο να παίζει πρέφα και να έχει τους αλλοδαπούς να οργώνουν τα χωράφια. Καλώς ή κακώς, όμως, οι επιχορηγήσεις τελειώνουν το 2013. Η οικονομική ενίσχυση είναι πολύ σημαντική στις μέρες μας, αλλά δεν πρέπει να γίνεται αυτοσκοπός. Σκοπός πρέπει να είναι η δημιουργία ενός πράγματος δικού σου. Εμείς ποτέ δεν πήραμε επιδότηση. Μία φορά δηλώσαμε συμμετοχή σε διαγωνισμό του ΟΑΕΔ για μια «Νέα Καινοτόμα Επιχείρηση» και χάσαμε την επιδότηση από κατάστημα εσωρούχων!



Πρόσφατα ιδρύσατε και μια νέα εταιρία.
Η νέα εταιρία είναι η «Φερέοικος Γεύσεις». Πρόκειται για τυποποιημένα προϊόντα, τα οποία διαθέτουμε σε ελληνικά ντελικατέσεν, εστιατόρια, ξενοδοχεία και σύντομα σε σούπερ μάρκετ. Τα προϊόντα είναι τα εξής: φρέσκο σαλιγκάρι με κέλυφος, καθαρισμένο και έτοιμο στην άλμη χωρίς συντηρητικά, με 5 λεπτά βράσιμο, μπαίνει σε φαγητά. Φιλέτο σαλιγκαριού, καθαρισμένο και προβρασμένο για να το κάνεις: σουβλάκι, κεφτεδάκια, λουκουμάδες κλπ. Υπάρχει έτοιμο γεύμα μαγειρεμένο για το φούρνο μικροκυμάτων και κατεψυγμένο σαλιγκάρι. Είναι γεύμα διαιτητικό, νηστίσιμο, υγιεινό. Πιο υγιεινό και από το ψάρι: έχει πρωτεΐνες, σίδηρο, ασβέστιο, Ω3 λιπαρά, κάνει καλό στην καρδιά κλπ. Τέλος τα αυγά του σαλιγκαριού χρησιμοποιούνται ως χαβιάρι. Είναι εξαιρετικά ακριβό, το σερβίρουν σε εστιατόρια σε Νέα Υόρκη και Παρίσι και η διαφορά του με το γνωστό χαβιάρι είναι ότι δεν σου βγάζει γεύση θάλασσας αλλά μία δροσιά, κάτι το γήινο.

Τι άλλες χρήσεις έχει το σαλιγκάρι;
Χρησιμοποιείται πολύ από εταιρίες καλλυντικών [το σάλιο του σαλιγκαριού έχει κολλαγόνο] καθώς και σε φαρμακοβιομηχανίες [φτιάχνουν σιρόπι για τον λαιμό, φάρμακα για έλκος στομάχου, αρθριτικά κ.α.]. Το 75% πάει σε φαρμακοβιομηχανίες. Μάλιστα είναι «της μόδας» πλέον, στα πλαίσια επιστροφής σε φυσικές φαρμακευτικές μεθόδους περιποίησης του εαυτού.

Εσύ χρησιμοποιείς καλλυντικά από σαλιγκάρι;
Δεν χρησιμοποιώ γενικότερα πολλά καλλυντικά. Η μητέρα μου, πάντως, ανέκαθεν την θυμάμαι να χρησιμοποιεί κάτι κρέμες με βλέννα σαλιγκαριού που έπαιρνε από Ιταλία. Και στις καλλιέργειες δεν είναι λίγες οι φορές που μπορεί κάποιος να γρατζουνιστεί και βάζει ένα σαλιγκάρι πάνω στην πληγή για να μην αφήσει σημάδι.



Ποιες οι πρώτες αναμνήσεις σου από σαλιγκάρια;
Σαλιγκάρια μαγείρευε η γιαγιά μου από την Αρκαδία. Τα έφτιαχνε κοκκινιστά ή με χόρτα, είναι συνηθισμένο φαγητό στην Πελοπόννησο τα σαλιγκάρια. Τα έτρωγα λοιπόν, αλλά όχι φανατικά. Αν τρως μύδια και μανιτάρια, δεν έχει νόημα να αποφεύγεις τα σαλιγκάρια. Αν έπρεπε να περιγράψω σε κάποιον τη γεύση τους, θα έλεγα ότι μάλλον θυμίζει μανιτάρια πλευρώτους.

Έχεις γαστρονομικές παραξενιές; Τι δεν τρως;
Τρώω σχεδόν τα πάντα, εκτός από μπάμιες και κατσαρίδες Μαδαγασκάρης.

Να φανταστώ λοιπόν ότι ο ήχος από το ρούφηγμα από το κέλυφος σου είναι αρκετά οικείος.
Ναι, αλλά ζω και χωρίς αυτόν. Τα προτιμώ φιλεταρισμένα, πανέ ή σουβλάκι.
 
Πώς καταλαβαίνεις αν ένα σαλιγκάρι είναι καλό για να το φας;

Τα σαλιγκάρια είναι παμφάγα. Οπότε, το κακό με αυτά είναι ότι δεν ξέρεις τι έχει φάει πριν το φας [μπορεί να έχει απορροφήσει ακόμα και μέταλλο]. Οι νοικοκυρές καταλαβαίνουν αν τα σαλιγκάρια δεν είναι καλά, κατά την διάρκεια του μαγειρέματος.

Τι ταΐζετε τα σαλιγκάρια σας;
Τα σαλιγκάρια μας λατρεύουν τον ηλίανθο, τρώνε καρότα, κολοκύθια, γενικότερα οπωροκηπευτικά. Είναι επιλεκτικά, πώς να το κάνουμε! Έχουν και παραξενιές, δεν τρώνε πατάτες, ντομάτες… μην αρχίσω τώρα.

Σε ένα τετραγωνικό ποια είναι η συγκέντρωση των σαλιγκαριών; Πόσα θα πατήσεις αν κοιτάς ψηλά;
Περίπου διακόσια. Από εκεί και πάνω υπάρχει πρόβλημα βιομάζας και αυτά καταλήγουν με ανωμαλίες όπως νανισμό ή από κανιβαλισμό.

Το ήξερα ότι είναι επικίνδυνα! Σαλιγκάρια τρώτε ή τα έχει σιχαθεί η ψυχή σας;
Τρώμε πολύ συχνά. Επειδή και στο γραφείο δίνουμε στους πελάτες να δοκιμάσουν και επειδή υπάρχουν τόσες διαφορετικές συνταγές δεν το βαριέσαι.



Με γυμνοσάλιαγκες δουλεύετε ή σνομπάρετε;
Δεν τρώγονται. Και όχι, δεν ασχολούμαστε με αυτούς, μόνο με σαλιγκάρια με σπίτι. Κάποιοι μάλιστα τρώνε και σαλιγκάρια. Είναι εχθροί.

Μετά από τόσα ταξίδια σε εσωτερικό και εξωτερικό υπάρχει κάποιο που έχεις απωθημένο να κάνεις;
Θα ήθελα να πάω στην Βραζιλία.

Έχει τίποτα τροπικά δηλητηριώδη σαλιγκάρια εκεί;
Σίγουρα κάτι θα υπάρχει. Όπως και να έχει όμως, η Βραζιλία είναι ανερχόμενη δύναμη και επειδή μιλώ την γλώσσα –Πορτογαλικά- θα ήταν μεγάλη χαρά να την επισκεφτώ.

Λουκουμαδάκια της γης
(Σαλιγκάρια χωρίς κέλυφος σε τραγανή κρούστα)
Υλικά για 6 άτομα

300 γρ. σαλιγκάρια «Φερέοικος» χωρίς το κέλυφος
αλάτι
1 φλιτζάνι αλεύρι για όλες τις χρήσεις
½ κουταλάκι κόκκινο πιπέρι
½ κουταλάκι πάπρικα
2 αβγά
1 φλιτζάνι μπύρα «lager»
1 λίτρο ηλιέλαιο

Βάζουμε σ’ ένα μπολ το αλάτι με το αλεύρι. Ρίχνουμε σιγά σιγά τη μπύρα και ανακατεύουμε με ένα σύρμα μέχρι να γίνουν ένας σφιχτός χυλός. Προσθέτουμε τα αυγά, και τα μπαχαρικά συνεχίζοντας το ανακάτεμα.
Βαφτίζουμε τα σαλιγκάρια στο χυλό και τα ανακατεύουμε  καλά για να πάει παντού.   
Σε ένα βαθύ τηγάνι βάζουμε λάδι και το ζεσταίνουμε καλά. Με ένα κουτάλι ρίχνουμε μικρές ποσότητες από το χυλό με τα σαλιγκάρια. Αυτά θα αρχίσουν να φουσκώσουν και να χρυσίζουν.
Τα βγάζουμε με τρυπητή κουτάλα και τα ακουμπάμε πάνω σε πιάτο με απορροφητικό χαρτί. Τα σερβίρουμε σε μια πιατέλα. Συνοδεύουμε με πικάντικη σάλτσα ντομάτας σε ντιπ.

www.fereikos-helix.gr



back to main