Spyros Pan is hangin' on!
Φιλίππα Δημητριάδη

Το Hang είναι ένα μουσικό όργανο που μοιάζει με ιπτάμενο δίσκο και μπορείς να το λάβεις μόνο μετά από αποστολή χειρόγραφης επιστολής. 

Εμπνευστές του Hang είναι οι Felix Rohner και Sabina Scharer από την Ελβετία. Η εταιρία τους ονομάζεται PANArt Hangbau AG και για αυτό μερικές φορές μπορεί να τύχει να ακούσεις το Hang να αποκαλείται και ως PAN drum ή Hang drum. Hang, σημαίνει χέρι στην γερμανική διάλεκτο της Βέρνης.

Το Hang αποτελείται από 2 μισά κελύφη, τα οποία με τη σειρά τους αποτελούνται από νιτριδωμένα φύλλα χάλυβα, κολλημένα στις «όχθες», αφήνοντας το εσωτερικό κούφιο. Φυσικά η πάνω και η κάτω πλευρά διαφέρει. Η κορυφή (Ding) έχει σφυρηλατημένη μια νότα στο κέντρο της, και επτά ή οκτώ πεδία τονικότητας, σφυρηλατημένα γύρω από το κέντρο. Το κάτω μέρος (Gu) είναι επίπεδο και έχει μια τρύπα στο κέντρο, η οποία, όταν «χτυπηθεί» το στεφάνι, βγάζει μια συντονισμένη νότα, λειτουργώντας ως ηχείο.

Ο Σπύρος ή αλλιώς Spyros Pan, είναι από τους λίγους Έλληνες παίκτες Hang. Μυήθηκε στην τέχνη του ιδιαιέτερου αυτού κρουστού, σε ένα ταξίδι του στο νησί Μαδέρα και έκτοτε, όχι μόνο έχει ενστερνιστεί τη φιλοσοφία του, αλλά έχει κυκλοφορήσει και δύο album. 

Φώτο Credits: Βαγγέλης Παράβας

Πότε πρωτοήρθες σε επαφή με την εμπειρία του Ηang;

Η πρώτη φορά που ήρθα σε επαφή με την εμπειρία του Hang ήταν τον Ιούνιο του 2007 στους πρόποδες ενός βουνού στο νησί Μαδέρα. Βρισκόμουν εκεί για να παρακολουθήσω ένα σεμινάριο permaculture. Ένα βράδυ κάποιος μου μίλησε για την ύπαρξη ενός νέου μουσικού οργάνου, περιγράφοντάς το σαν ένα μικρό ιπτάμενο δίσκο που βγάζει ήχους που δεν είχα ξανακούσει ποτέ μέχρι τώρα. Συνεχίζοντας μου περιέγραψε την διαδικασία απόκτησης. Ο ενδιαφερόμενος πρέπει να βρει την ταχυδρομική διεύθυνσή των κατασκευαστών και να τους στείλει χειρόγραφο γράμμα. Τα λόγια του φίλου μου, μίλησαν κατευθείαν στην ψυχή μου. Εκείνη τη στιγμή δίχως να ξέρω τίποτα περισσότερο, ήμουν σίγουρος πως σε λίγο καιρό θα συναντούσα το δικό μου Hang. Δυστυχώς ή μάλλον, ευτυχώς, ο χώρος που γινόταν η διεξαγωγή του σεμιναρίου δεν είχε παροχή ηλεκτρικού ρεύματος οπότε δεν μπορούσα να ψάξω στο διαδίκτυο ένα βίντεο για να καταλάβω την εικόνα και να ακούσω τον ήχο του. Έπρεπε να αρκεστώ στην απλή περιγραφή του φίλου μου. Η φαντασία μου άρχισε να οργιάζει.

Επιστρέφοντας στο Λονδίνο μετά τη λήξη του σεμιναρίου άρχισα να ψάχνω τον ιστό. Ήξερα ήδη πως οι οργανοποιοί δεν είχαν ιστοσελίδα, ούτε blog. Έπειτα από πολλές ώρες συνεχούς αναζήτησης βρήκα μια διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου. Έστειλα λοιπόν, ένα email ζητώντας περισσότερες πληροφορίες και έλαβα μια αυτοματοποιημένη απάντηση (σε τρεις γλώσσες) στο τέλος της οποίας υπήρχαν όλες οι σχετικές διαδικαστικές πληροφορίες. Συγκεκριμένα, μου ζητήθηκε να εκδηλώσω το ενδιαφέρον μου για το Hang χειρόγραφα και ταυτόχρονα να μην δοκιμάσω να επισκεφθώ την διεύθυνση του εργαστηρίου δίχως να έχω δεχθεί εκ των προτέρων πρόσκληση. 

Είναι αλήθεια  δηλαδή ότι το πήρες με γραπτή επιστολή;

Πράγματι. Εμείς στο κύκλο του Hang το ονομάζουμε Hangletter και είναι το πρώτο στάδιο στο μονοπάτι που οδηγεί στην απόκτηση. Ο λόγος που η διαδικασία ακολουθεί αυτή την ιδιόμορφη οδό είναι περίπλοκος. Από τη μια μεριά η κατασκευή του Hang είναι μια λεπτομερής και δύσκολη εργασία που απαιτεί τρομακτική ενέργεια και συγκέντρωση. Φαντάσου μεγάλα και βαριά σφυριά - ξύλινα και μεταλλικά - και εκκωφαντικούς ήχους μετάλλου που κυριολεκτικά είναι σαν ουρλιάζει μετά από κάθε χτύπημα. Οι κατασκευαστές βλέπουν τη δουλειά τους σαν μια μορφή διαλογισμού, μπαίνουν σε trance καθώς το φτιάχνουν. Αυτή η διαδικασία δεν μπορεί να διακόπτεται όποτε επιθυμεί κάποιος να τους επισκεφτεί (πολλές φορές και απρόσκλητος) για να ζητήσει ένα Hang. Για το λόγο αυτό ζητούν στον καθένα να γράψει ένα γράμμα. Μια φορά κάθε έξι μήνες περίπου διοργάνωναν μια μεγάλη γιορτή όπου παρουσίαζαν όλα τα όργανα που είχαν φτιάξει και καλούσαν τους προσκεκλημένους να διαλέξουν το Hang τους ή μάλλον το Hang να διαλέξει τον παίκτη του.

Από την άλλη μεριά η μέθοδος αυτή αποτέλεσε και μια μορφή κριτηρίου για την επιλογή. Για να το καταλάβουμε αυτό καλύτερα πρέπει να εξετάσουμε τον σύγχρονο άνθρωπο ολιστικά. Ζούμε σε μια εποχή ευρείας και μαζικής κατανάλωσης επιθυμώντας το εύκολο, το άμεσο εδώ και τώρα. Σε αυτό το βωμό έχουμε θυσιάσει την ιδιαιτερότητα και ιδιομορφία, σαν να έχουμε βγει από καλούπια. Ρούχα από εταιρείες μαζικής παραγωγής, φαγητό από αλυσίδες, gadgets και αξεσουάρ. Αν είναι καλό αυτό ή όχι δεν θα το εξετάσω σε αυτό το σημείο καθώς ξεφεύγει από τα όρια της κουβέντας μας. Οι κατασκευαστές όμως πάνε κόντρα σε αυτή την τάση. Επιθυμούν την προσωπική επαφή. Επιθυμούν να αφιερώσεις χρόνο να γράψεις ένα γράμμα προς αυτούς. Και δεν είναι καθόλου εύκολη υπόθεση.  Οι πιο πολλοί προβληματίζονται με αυτό. Πραγματικά, πότε ήταν η τελευταία φορά που έγραψες ένα γράμμα σε ένα άγνωστο μιλώντας του για εσένα;

Άρχισα να γράφω λοιπόν ένα από τα πιο σημαντικά γράμματα της ζωής μου - μια διαδικασία που διήρκεσε σχεδόν ένα μήνα. Έγραφα το γράμμα στο μυαλό μου συνέχεια μέχρι να αισθανθώ πως ήταν έτοιμο να περάσει στο χαρτί. Μόλις τρεις εβδομάδες μετά ήρθε η χειρόγραφη απάντηση-πρόσκληση σε χαρτί αλληλογραφίας με πένα. Τον Σεπτέμβρη 2007 συναντήθηκα με τους κατασκευαστές και με το Hang μου. Κάπως έτσι ξεκίνησαν όλα.



Τι σε μάγεψε στο Hang και πόσα χρόνια παίζεις;

Το Hang είναι μαγικό. Κυριολεκτικά. Όλα τα χαρακτηριστικά του είναι συγκλονιστικά. Ο τρόπος που νιώθω όταν παίζω, η ποιότητα της αφής, η ποιότητα του ήχου, το σχήμα του, όλα. Αυτό που συμβαίνει με εμένα προσωπικά είναι αν μπορέσω να το εκφράσω με λόγια - και είναι δύσκολο - καταφέρνω να επικοινωνήσω το ασυνείδητο στο συνειδητό μέσα από την σύνδεση με το Hang. Παίζοντας μπαίνω σε μια ροή, γίνομαι αυτή η ροή. Τα χέρια μου δεν ακολουθούν μια σκέψη, μια εντολή, απλά μορφοποιούν ηχοχρώματα. Όσο διαρκεί αυτό, το μυαλό μου παύει να σκέφτεται, βρίσκομαι σε μια κατάσταση απόλυτης συγκέντρωσης και παρουσίας στο εδώ, στο τώρα. Ούτε στο χθες, ούτε στο αύριο, ούτε στο αν αρέσει ούτε τίποτα. Απλή και αγνή έκφραση του πως είμαι στο τώρα. Το Hang παράγει μουσική αλλά είναι κάτι περισσότερο από μουσικό όργανο. Πρέπει να το ζήσεις από κοντά για να το βιώσεις.

Διανύω τον έβδομο χρόνο ενασχόλησης. Το Hang είναι αχαρτογράφητο όργανο με την έννοια πως δεν υπάρχουν σχολές, δάσκαλοι και μέθοδοι εκμάθησης. Οι κατασκευαστές συμβουλεύουν να προσεγγίσουμε το όργανο με ελευθερία στην έκφραση αφήνοντας πίσω τους συμβατικούς μουσικούς κανόνες. Η δική μου πρόοδος στηρίζεται κυρίως στην αυτοδιδασκαλία.

Η επαγγελματική μου σταδιοδρομία ξεκίνησε επίσημα το 2008 όταν εμφανίστηκα συνοδεύοντας την αφηγήτρια - παραμυθού Σάσα Βούλγαρη σε αφηγήσεις παραμυθιών Χανς Κρίστιαν Άντερσεν στα πλαίσια της Νύκτα Μουσείων στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης. Από τότε μέχρι και σήμερα έχω κυκλοφορήσει δυο προσωπικούς δίσκους τους οποίους έχω παρουσιάσει στην Ελλάδα και σε άλλες χώρες του εξωτερικού όπως Αγγλία, Γαλλία, Ολλανδία, Ινδία και Ιαπωνία.

Πόσο δημοφιλές είναι; Υπάρχουν άλλοι παίκτες στην Ελλάδα;

Κοίτα. Το Hang είναι μόλις 15 ετών. Δεν το ξέρει πολύς κόσμος αλλά αυτό σταδιακά αλλάζει. Βοηθά πάρα πολύ το ίντερνετ σε αυτό. Η απήχηση του Hang είναι τόσο μεγάλη στο ανθρώπινο αυτί που το 2013 η Bjork συμπεριέλαβε ένα παίκτη Hang στην παγκόσμια περιοδεία της. Επίσης οι Dead Can Dance που πέρασαν από την Ελλάδα, είχαν ένα παίκτη Hang σαν support live act στην παγκόσμια περιοδεία τους. Στο Λονδίνο ένας παίκτης Hang που είχε εμφανιστεί στην Αθήνα με τον Γιάννη Χαρούλη το καλοκαίρι του 2008 μέσα στα πλαίσια της Γιορτής της Μουσικής, συνεργάζεται με την Φιλαρμονική Ορχήστρα του Λονδίνου. Στη χώρα μας τα πράγματα δεν κινούνται με αυτές τις ταχύτητες βέβαια.

Υπάρχουν και άλλοι παίκτες Hang στην Ελλάδα, σίγουρα. Μερικούς από αυτούς τους γνωρίζω και προσωπικά. Πέρα από τον Γιώργο Κατσάνο όμως, που μερικές φορές χρησιμοποιεί το Hang του στις παραστάσεις του, δεν γνωρίζω άλλο παίκτη από την Ελλάδα με επίσημη σκηνική παρουσία.

Ποιο είναι το πιο περίεργο σχόλιο που έχεις ακούσει γι αυτό το μουσικό όργανο;

Στα χρόνια που παίζω έχει τύχει να ακούσω διάφορα. Ο πιο πολύς κόσμος βλέπει στο Hang ένα ιπτάμενο δίσκο και είναι απόλυτα φυσιολογικό γιατί μοιάζει απόλυτα με την αρχετυπική εικόνα που έχουμε δημιουργήσει για τον ιπτάμενο δίσκο. Πέρα από αυτό όμως, ακούω διάφορα σχόλια περαστικών περί ψησταριάς και γάστρας ή αν μαγειρεύω σούπα εκεί μέσα. Στο εξωτερικό που η επαφή με την ανατολή είναι πλέον σε τρίτη ταχύτητα λένε πως μοιάζει σαν δυο wok -τα κινέζικα τηγάνια - το ένα να κοιτά το άλλο.  Όλα τελικά περνάνε από το στομάχι. Ακόμη και η μουσική 



Ο Spyros Pan εμφανίζεται τις Παρασκευές 7, 14, 21 & 28 Μαρτίου στον χώρο του βοτανοπωλείου Παιώνια. Η συναυλία ξεκινά στις 21:00 και η είσοδος είναι με ελεύθερη συνεισφορά/

Θα εμφανιστεί επίσης live την Κυριακή  30 Μαρτίου στο Ρομάντσο, στα πλαίσια του 4 Days of Creation. Περισσότερες πληροφορίες στην OUGH! Agenda. 


www.spyrospan.com
 


Παιώνια

Αμφικτύονος 12 & Πουλοπούλου, Θησείο

τηλ: +30 2103410260



back to main