dead toys society: Μνημόσυνο στη χαμένη παιδικότητα
Φιλίππα Δημητριάδη

Ο Αλέξης Ευσταθόπουλος είναι αρχαιολόγος, φωτογράφος και συλλέκτης αρνητικών απαντητικών επιστολών από εκδοτικούς οίκους για το πρώτο του βιβλίο.

Τον τελευταίο καιρό άρχισε στο instagram ένα project με αφορμή ένα πλαστικό αλογάκι που αντίκρισε πεταμένο στο δρόμο και μιλάει στο ough! για το σύνδρομο “toy story” - αυτό που νομίζεις ότι τα παιχνίδια έχουν ψυχή και πως όταν δε τους δίνεις σημασία ζωντανεύουν– το instagram και πολλά άλλα.

Γεννήθηκα και μεγάλωσα στην Αθήνα. Είμαι παιδί της δεκαετίας του ’80. Αυτό σημαίνει ότι μεγάλωσα με τα playmobil της Lyra, τα οποία κατασκευάζονταν στην Ελλάδα και σήμερα είναι συλλεκτικά, με Lego, με κάτι πλαστικά στρατιωτάκια, με Subutteo και με χαρτάκια Panini. Και φυσικά ανήκω στη γενιά που έπαιξε μιας πρώτης μορφής ηλεκτρονικά παιχνίδια σε υπολογιστή. Παρ’ όλα όμως τα παιχνίδια κλειστού χώρου που είχαμε στη διάθεσή μας, είμαστε νομίζω και η τελευταία γενιά που έπαιζε κατά κύριο λόγο στον δρόμο. Κρυφτό, κυνηγητό, μήλα, ποδήλατο ή σκέιτ, πόλεμο με φυσοκάλαμα, ποδόσφαιρο σε διάφορες παραλλαγές (μονό, παγκότερμα, γερμανικό) και πάνω απ’ όλα μπάσκετ, ειδικά από το ’87 και μετά. Μόλις άνοιγε ο καιρός, ήμασταν όλη μέρα έξω, αλωνίζαμε στους δρόμους, κλέβαμε από τις αυλές κορόμηλα και δεν γυρίζαμε σπίτι πριν νυχτώσει, με τα γόνατα πάντα ματωμένα, και αφού η μάνα μας είχε ήδη βγει στο μπαλκόνι και φώναζε για κανένα τέταρτο το όνομά μας. Ανήκω, λοιπόν, κατά κάποιον τρόπο στη μεταβατική γενιά που στο παιχνίδι της συνδύασε τόσο το μέσα, όσο και το έξω.

Σήμερα, οι γειτονιές μοιάζουν κάπως έρημες. Δεν παίζει κανείς έξω. Έχουμε εθιστεί όλοι στις οθόνες της τηλεόρασης, του υπολογιστή, του κινητού μας. Ευτυχώς που υπάρχουν και οι μετανάστες και γεμίζουν τις πλατείες, τους πεζόδρομους, τις παιδικές χαρές και τα γήπεδα. Οι Αλβανοί παίζουν  ποδόσφαιρο, οι Αφρικανοί μπάσκετ, οι Πακιστανοί κρίκετ και οι Ρώσοι και οι Πολωνοί επιτραπέζια, σκάκι ή ντόμινο. Ακόμα δεν μπορώ να καταλάβω ποιος γράφει στους τοίχους της γειτονιάς “έξω οι ξένοι”.

Η ιδέα για το dead toys society (donate your old toys) , την φωτογραφική δηλαδή αποτύπωση πεταμένων ή παρατημένων παιχνιδιών στο δρόμο, γεννήθηκε μάλλον τυχαία πριν από μερικούς μήνες. Λέω μάλλον γιατί πρέπει να συνυπολογίσω τις ασυνείδητες τύψεις που κουβαλάω από τα παιχνίδια που βασάνισα μικρός, παιχνίδια που πολλές φορές έσπαγα χωρίς προφανή λόγο ή τα υπέβαλλα σε πειράματα τήξης με το αερόθερμο ή τα έκαιγα συγκεντρώνοντας τις ακτίνες του ήλιου πάνω τους με ένα μεγεθυντικό φακό. Αλλά και τη δυσκολία με την οποία μεγαλώνοντας αποχωρίστηκα τελικά τα παιχνίδια μου. Όλοι βιώσαμε την ίδια οδυνηρή εμπειρία όταν ανακαλύψαμε ότι η σκονισμένη κούτα με τα αγαπημένα μας playmobil δεν βρίσκεται πια στο πατάρι. Η ιδέα, λοιπόν, προέκυψε όταν ένα μεσημέρι είδα στο πεζοδρόμιο κάτω από το σπίτι μου ένα πλαστικό αλογάκι. Μου άρεσε σαν εικόνα και το φωτογράφισα όπως ακριβώς ήταν, χωρίς να το μετακινήσω ή να το ενοχλήσω με κάποιον τρόπο. Από τη μία η θλίψη ενός παιχνιδιού που βρίσκεται πεταμένο σε ένα βρώμικο και εχθρικό περιβάλλον, όπου ο καθένας μπορεί να το προσπεράσει χωρίς να το προσέξει ή να το πατήσει, ένα παιχνίδι καταδικασμένο σε αχρηστία και από την άλλη η νοσταλγία για την παιδική μου ηλικία, τότε που όλα ήταν πιο μεγάλα και πιο σημαντικά: τα παγωτά, οι αγκαλιές και φυσικά τα ίδια τα παιχνίδια. Το αλογάκι που φωτογράφισα δεν το αναζήτησε τελικά κανείς, έμεινε για μέρες πεταμένο στο δρόμο και έτσι σκέφτηκα ότι θα είχε ενδιαφέρον να αρχίσω να φωτογραφίζω αυτά τα παρατημένα παιχνίδια ως ελάχιστο φόρο τιμής σε αυτό που κάποτε ήταν ή σε αυτό που θα μπορούσαν να γίνουν ξανά, αν αντί να τα πετάξουν, τα είχαν αντίθετα χαρίσει. Οι φωτογραφίες αυτές είναι κατά κάποιο τρόπο ένα ταπεινό μνημόσυνο. Ακόμα και σήμερα μου κάνει εντύπωση πόσα πεταμένα παιχνίδια συναντώ σχεδόν καθημερινά. Αρκουδάκια, φορτηγά, κούκλες, πιπίλες, τέρατα, μπαλόνια, ψάρια, μπάλες, μουσικά όργανα, μασκότ, ποδοσφαιράκια, ποδήλατα.

Η διαδικασία της φωτογράφισης είναι όσο το δυνατόν πιο απλή. Είναι στην ουσία μία διαδικασία αποτύπωσης και τεκμηρίωσης με φόντο την γεωμετρικότητα των πεζοδρομίων ή την τραχύτητα της ασφάλτου. Δεν μετακινώ τα παιχνίδια παρά μόνο αν δεν γίνεται να φωτογραφηθούν εκεί ακριβώς όπου τα βρήκα. Η γωνία λήψης είναι συνήθως παράλληλη με το έδαφος. Η φωτογραφική μηχανή που χρησιμοποιώ είναι αυτή του κινητού μου. Γενικά ασχολούμαι πάρα πολλά χρόνια με την φωτογραφία και έχω χρησιμοποιήσει κάθε πιθανή φωτογραφική μηχανή. Τον τελευταίο καιρό φωτογραφίζω σχεδόν αποκλειστικά με το κινητό γιατί προσφέρει φορητότητα και ευελιξία χωρίς να στερείται σε ποιότητα. Το έχω συνέχεια μαζί μου, είναι ελαφρύ και χωράει στην τσέπη μου. Τις φωτογραφίες τις ανεβάζω στο λογαριασμό μου στο instagram με hashtag #deadtoyssociety, όπου φυσικά μπορεί να προσθέσει τις δικές του φωτογραφίες και όποιος άλλος θέλει. Άλλωστε ο στόχος μου δεν ήταν να προωθήσω κάποια προσωπική δουλειά, αλλά να δείξω τα ίδια τα παιχνίδια. Αυτά είναι ο πρωταγωνιστής. Από αυτές τις φωτογραφίες επιλέγω όσες μου αρέσουν για να τις ανεβάσω και στο tumblr. Το instagram και το tumblr μου αρέσουν γιατί μου δίνουν την δυνατότητα να μοιράζομαι εύκολα και άμεσα τις φωτογραφίες μου, αλλά και να εμπνέομαι. Και είναι και κατά κάποιον τρόπο ένα κίνητρο για να φωτογραφίζω. Διαφωνώ με όσους γκρινιάζουν και λένε ότι «τώρα με τα κινητά και το instagram όλοι την έχουν δει φωτογράφοι». Δεν καταλαβαίνω γιατί είναι κακό που ένα μέσο έκφρασης, στην προκειμένη περίπτωση η φωτογραφία, γίνεται προσιτό σε περισσότερους ανθρώπους. Παλιότερα, αν έβγαζες φωτογραφίες και ήθελες με κάποιον τρόπο να τις μοιραστείς έπρεπε να κάνεις κάποια έκθεση ή να εκδώσεις κάποιο βιβλίο. Σήμερα, χάρη στην τεχνολογία και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, μπορείς να παρουσιάσεις το έργο σου πιο εύκολα και με μηδενικό κόστος . Σημασία έχει τι επιλέγεις να δείξεις και όχι το μέσο. Το ίδιο γίνεται εδώ και καιρό με την μουσική, μακάρι να γίνει κάποια στιγμή και με τον κινηματογράφο. Είμαι εναντίον των ελίτ.

deadtoyssociety.tumblr.com

instagram.com/alef79

facebook.com/alexis.efstathopoulos.5



back to main