To design στο λαό
Διονύσης Ανεμογιάννης

Τέσσερις νεαροί φοιτητές product design φτιάχνουν την μακέτα του μέλλοντός τους, με αφορμή την έκθεση τους στο μουσείο Μπενάκη.

Περπατώντας τις προάλλες, συνάντησα ένα stencil που έγραφε «Το πρωκτικό είναι η επανάσταση στο Design». Λίγες μέρες αργότερα μια έκθεση στο τμήμα Βυζαντινής τέχνης του μουσείου Μπενάκη, έμενε να με επιβεβαιώσει. Δίπλα στις βυζαντινές αγιογραφίες, η Φλώρα Γιαννάκη είχε στήσει μια πορτοκαλί plexy glass βάση για χαρτί υγείας, με θέση για περιοδικό και στυλό. Απλό, φτηνό, πρακτικό και άχρηστο, με μια νότα θράσους. Το καταλάβαινες από τον τρόπο που το κοιτούσε βλοσυρή η Μεγαλόχαρη. Μαζί με την Φλώρα, ο Πάνος Βελέτζας, ο Θάνος Παππάς, ο Νίκος Φινίνης και άλλοι δέκα φοιτητές βιομηχανικού design της ΑΚΤΟ, έφτιαξαν αντικείμενα «καθημερινής τελετουργίας». Αυτή είναι μια συζήτησή μαζί τους, κάπου μακριά από την αίθουσα με τα τέμπλα και τα τρίπτυχα.

Φωτο: Christos Tzimas

Πόσο σημαντικό είναι το design στην εποχή μας;
Πάνος
: Το design ήταν πάντα μέρος της ζωής του ανθρώπου απλά τα τελευταία χρόνια απέκτησε όνομα. Ο προϊστορικός άνθρωπος έφτιαξε το ρόπαλο από ξύλο που σκαλίζεται εύκολα και αργότερα το μαχαίρι από πέτρα που είναι ποιό ανθεκτικό.Design είναι η έρευνα, ο πειραματισμός με τα υλικά και τις φόρμες, η παρατηρητικότητα, η σύνθεση αλλά και η έμπνευση. Το design δεν έχει καμία σχέση με αυτό που παρουσιάζουν τα περιοδικά διακόσμησης. Το design διαμορφώνει τον κόσμο γύρο μας.

Θάνος: Όσο σημαντική είναι και η ανάπτυξη για την χωρά μας.

Νίκος: Το design είναι τόσο σημαντικό όσο και η ίδια η επιβίωση. Επειδή ο κόσμος δεν γνωρίζει ακριβώς τι είναι και με ποιά μεθοδολογία προσεγγίζει ο σχεδιαστής το κάθε project, δεν είναι σε θέση να αντιληφθει τη σημαντικότητά του. Το καλό design, όπως το διατύπωσε ο Dieter Rams, είναι μια επιστήμη που μπορεί να δώσει λυσεις σε ότι πρόβλημα της ανατεθεί. Αντικείμενο, κτήριο, μουσείο, πολιτική, τρόπος ζωής, υπηρεσία, και όποιο άλλο aspect της ζωής μας χαρακτηρίζεται από σχεδιασμό, από design, και το σωστό design κάνει κάποια πράγματα να επιβιώνουν και να αναγνωρίζονται.

Πώς είναι η αίσθηση να συμβιώνουν τα έργα σου με τα βυζαντινά εκθέματα του μουσείου;
Φλώρα
: Υπάρχει έντονη αντίθεση ανάμεσα στα έργα μας και τον χώρο, το οποίο είναι πολύ ενδιαφέρον. Τα ίδια τα εκθέματά μας δίνουν μια ζωντάνια στην μουντάδα των εκκλησιαστικών εκθεμάτων.

Αν και τα τελευταία χρόνια παρατηρείται μια συνεχώς αυξανόμενη μετάθεση από την μαζική παραγωγή στο χειροποίητο μοναδικό αντικείμενο και την μικρής κλίμακας παραγωγή, λίγοι μπορούν να πουν όχι στο value for money του ΙΚΕΑ και άλλων συναφών αλυσίδων. Εσένα θα σου άρεσε να διατίθενται τα έργα σου στο ΙΚΕΑ;
Πάνος
: Ποιος σχεδιαστής δεν θέλει να δει τα αντικείμενα του να πωλούνται και να τα προτιμούνται από μεγάλη μερίδα του κόσμου; Η μαζική παραγωγή είναι παράγωγο του σύγχρονου τρόπου ζωής, δεν μπορείς στην εποχή που οι ανάγκες του ανθρώπου μεταβάλλονται τόσο γρήγορα εσύ να κάνεις ακόμα βιενέζικες καρέκλες με τον κλασσικό πατροπαράδοτο τρόπο. Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να εξαλείψουμε τις τεχνικές τον παππούδων μας, σε όλα πρέπει να υπάρχει ισορροπία. Τα μηχανήματα είναι εργαλεία και όχι δημιουργοί.

Νίκος: Η μαζική παραγωγή είναι αυτό που χαρακτηρίζει τον κόσμο γύρω μας. Τα οφέλη και οι δυνατότητες που έχει κάποιος σε μια γραμμή μεγάλης κλίμακας είναι μεγάλα. Τώρα, επειδή το ΙΚΕΑ έχει το δικό του στιλ, θα μπορούσα να σχεδιάσω κάτι που να εντάσσεται πλήρως στα μορφολογικά και υλικά templates που χρησιμοποιούν στο ΙΚΕΑ.

Θάνος: Προσωπικά δεν θα είχα κανένα πρόβλημα, μην σου πω ότι θα γούσταρα κιόλας διότι για μένα το ΙΚΕΑ έχει και μια ειλικρίνεια στην ποιότητα των αντικειμένων που πουλά σε σχέση με την τιμή τους ( για το φαί τους μην με ρωτήσεις, δεν ξέρω τι παίζει). Τώρα όσον αφορά την μαζική παραγωγή δεν με φοβίζει κάτι, είναι η φυσική ροη των πραγμάτων πάνω σε αυτό που έχω διαλέξει να κάνω.

Φλώρα: θα ήθελα να δω το έργο μου στο ΙΚΕΑ γιατί είναι πολύ προσιτό (οικονομικά και σχεδιαστικά) στον καταναλωτή.

Η έκθεσή σας έχει ως θέμα της τα τελετουργικά της καθημερινότητας. Στην περίπτωσή σας, ποιο είναι το πιο σημαντικό τελετουργικό κάθε μέρας;
Θάνος
: Το να αράζω με την κοπέλα μου στον καναπέ του σπιτιού μου, να τρώμε σουβλάκια και να βλέπουμε DVD (αν και δεν το κάνουμε κάθε μέρα). Ιερή στιγμή!

Νίκος: Το ξύπνημα. Μία καλή μέρα θα ξεκινήσει με το που θα σηκωθείς από το κρεβάτι και θα αρχίσει ο εγκέφαλος να συνέρχεται, με ότι συνεπάγεται αυτό: καφές, τσιγάρο, ντους κτλ.

Φλώρα: Το τσιγάρο μετά το φαγητό. Πιστεύω όμως ότι για πολλούς το σημαντικότερο τελετουργικό είναι η αφόδευση!

Πάνος: Ο ύπνος. Εκεί σου έρχονται και οι καλύτερες λύσεις αν έχεις κάποιο πρόβλημα. Πολλές φορές ξυπνάω στο μέσω της νύχτας και σημειώνω πράγματα που σκεφτόμουν στον ύπνο μου ή ιδέες που μου έρχονται.

Υπάρχει κάποια δημιουργική ομάδα/καλλιτέχνης που θαυμάζεις;
Θάνος
: Daniel Simon. Προσκυνώ!

Φλώρα: Γενικά είμαι μεγάλη fun της Πάολα! (γέλιο) Μου αρέσει ο Egon Schiele για τον τρόπο με τον οποίο παρουσιάζει την παραμόρφωση. Όσο αφορά το design θαυμάζω την ομάδα FROG design και τέλος την σχεδιαστική ομάδα του τμήματος μου στην ΑΚΤΟ.

Πάνος: Δεν μπορώ να πω ότι θαυμάζω κάποιον. Γενικά προσπαθώ να παρακολουθώ και να ενημερώνομαι για το τι συμβαίνει και έντος και εκτός συνόρων.

Πάνος Βελέτζας: Στο 'From Venus to Zeus' επικράτησε η αγάπη μου για τα αρχαία αγάλματα. Έφτιαξα μύλους πιπεριού με προτομές θεών, των οποίων στρίβεις το 'λαρύγγι' για να βγάλεις το καρύκευμα. Απέφυγα να χρησιμοποιήσω μάρμαρο ή κάποιο άλλο υλικό που θα παρέπεμπε σε φτηνή απομίμηση και χρησιμοποίηση μέταλλο επάνω σε έναν ξύλινο κορμό

Φλώρα Γιαννάκη: Το τελετουργικό που επέλεξα είναι αυτό της αφοδεύσεως, μιας και ο Θεός το δίνει σε όλους απλόχερα. Σχεδίασα μια βάση που να περιλαμβάνει θέση για το χαρτί υγείας και κάποιο περιοδικό ,εφημερίδα ,βιβλίο κλπ. Επίσης υπάρχει χώρος και για ένα στυλό αν θες να λύσεις κανένα σταυρόλεξο.

Νίκος Φινίνης: Στα πλαίσια της έκθεσης ανέλαβα το τελετουργικό δοκιμασίας οίνου. Εμπνεύστηκα από την πίεση που ασκεί κάποιος στην ρώγα της ταξικαρπίας του σταφυλιού με δύο δάχτυλα, με σκοπό να σπάσει η επιδερμίδα και να φανερωθεί η σάρκα παρασύροντας τις μυρωδιές του φρούτου. Έτσι κατέληξα σε μία μορφή ένος ποτηριού δοκιμασίας οίνου, με όλα τα χαρακτηριστικά των ποτηριών που χρησιμοποιούνται κατά τη τη διαδικασία αυτή, που συγκρατείται με τα δύο δάχτυλα. 

Θάνος Παππάς: Σχεδίασα το Ίππάκι’ εμπνευσμένος από το πιο σημαντικό τελετουργικό της παιδικής ηλικίας: το παιχνίδι. Είναι ένα ξύλινο αλογάκι, λίγο πιο στιλιζαρισμένο στην μορφή του, με σελά και ρόδες για μικρά παιδιά το οποίο είναι έτσι σχεδιασμένο ώστε να μπορεί να χρησιμοποιείτε ως βοηθητικό αντικείμενο και από πιτσιρίκια που μαθαίνουν μόλις να περπατάνε αλλά και από παιδάκια που είναι λίγο μεγαλύτερα, ανάλογος βεβαία σε πιο ύψος θα βιδώσεις την σελά, επίσης έχει ένα σχοινί στο μπροστινό του μέρος για να μπορεί να το τραβά ο γονιός και να συμμετέχει στο παιχνίδι. Αφορμή για το ‘Ιππάκι’ ήταν τα πήλινα αλογάκια μινιατούρες που είχαν τα παιδιά στην αρχαία Ελλάδα για παιχνίδι.

Η έκθεση ΄Το μουσείο Αλλιώς' φιλοξενείται στο μουσείο Μπενάκη έως τις 27.07



back to main